Caomhantas agus Bithéagsúlacht

Ta sé riachtanach dár sláinte, folláine agus dár gcáilíocht beatha an oidhreacht nádúrtha atá againn a chosaint agus a fheabhsú.  Díríonn oidhreacht nádúrtha agus bithéagsúlacht ar an éagsúlacht fiadhúlra atá le feiceáil againn gach lá agus ar na tírdhreacha nádúrtha atá mórthimpeall orainn.  

Céard is Bithéagsúlacht ann?

Is éard atá i gceist le Bithéagsúlacht – nó éagsúlacht bitheolaíochta – ná an éagsúlacht beatha a fheicimid thart orainn gach lá. Cuimsíonn sé crainn, bláthanna, feithidí, mamaigh, éin, éisc agus tusa agus mise. Cuireann bithéagsúlacht go leor de na riachtanais saoil ar fáil dúinn – ocsaigin, uisce, bia, éadach agus áiteanna le scíth a ligean iontu.

Féach céard atá á dhéanamh againn chun bithéagsúlacht a chosaint in Fhine Gall agus conas is féidir leat a bheith páirteach ann ag http://www.fingalbiodiversity.ie/index.html

Suíomhanna Cosanta

Ta roinnt limistéar oidhreachta nádúrtha againn atá ainmnithe mar Shuíomhanna Cosanta ag an Seirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra (NWPS).

Is féidir tuilleadh a fháil amach faoi shuíomhanna cosanta i gCaibidil 5 de Phlean Forbartha Fhine Gall 2011 go 2017 (lth. 175)

Má bhíonn suíomh ainmnithe mar shuíomh cosanta ní chiallaíonn sé nach féidir forbairt a dhéanamh ann, ach ciallaíonn sé nach mór machnamh cúramach a dhéanamh ar an bhforbairt atá beartaithe mar a bhainfeadh sé le haon tionchar a bheadh aige ar ghnáthóga agus ar speicis ar ábhair spéise ar an suíomh iad, agus an reachtaíocht ábhartha a shásamh.

Limistéir faoi Chaomhnú Speisialta

Tá Limistéir atá faoi Chaomhnú Speisialta (SACanna) leagtha síos faoi Threoir an Aontais Eorpaigh maidir le Gnáthóga, chun flora agus fauna fiáine ag Inbhir Bhaile Roiséir agus Mhullach Íde/An Mhóinéir Leathain, Cuan Bhaile Dúill, Cuan Bhaile Átha Cliath Thuaidh, Ceann Bhinn Éadair, Reachrainn agus Inis Mac Neasáin, a chosaint.

Limistéir faoi Chosaint Speisialta

Tá tábhacht ar leith ag baint le cósta Fhine Gall d’éin fhiáine agus cuimsíonn áiteanna in Fhine Gall atá ainmnithe ina Limistéir faoi Chosaint Speisialta, Cuan Bhaile Dúill, Inbhir Bhaile Roiséir agus Mhullach Íde/An Mhóinéir Leathain, Reachrainn, Inis Mac Neasáin agus Oileáin Chloch Dáibhíolla agus Sceirí.

Tá Oileán Chloch Dáibhíolla ainmnithe, chomh maith, ina Limistéar Slán don gheabhróg rósach. Baineann Limistéir atá faoi Chosaint Speisialta (SPAanna) le cosaint fhadtéarmach speiceas éan fiáin agus a gcuid gnáthóg, mar atá sonraithe i Treoir an Aontais Eorpaigh maidir le hÉin.

Cuimsíonn SACanna agus SPAanna líonra uile-Eorpach suíomhanna ar a dtugtar Natura 2000, a bhfuil sé de dhualgas faoin dlí ar Údaráis Pleanála a chinntiú go mbeidh siad faoi chosaint agus faoi chaomhnú.

Bogaigh

Is ceantar é bogach atá clúdaithe le huisce i gcónaí nó go séasúrach agus a bhfuil saintréithe éiceachórais ar leith aige. Is bogaigh a bhfuil tábhacht idirnáisiúnta ag baint leo iad Bogaigh Choinbhinsiún Ramsar agus tá ceithre shuíomh dá leithéid i mBaile Átha Cliath, Cuan Bhaile Dúill, Inbhir Bhaile Roiséir agus Mhullach Íde/An Mhóinéir Leathain, Oileán an Bhulla agus codanna mórthimpeall ar Chuan Bhaile Átha Cliath. Tá na tailte leis an stát ag Cuan Bhaile Dúill agus mórthimpeall ar Oileán an Bhulla ainmnithe, chomh maith, ina n-anaclanna dúlra.

Tá sé molta go mbeidh na limistéir seo san áireamh i líonra de Limistéir Oidhreachta Nádúrtha (NHA) atá le h-ainmniú ag an Aire Comhshaoil.

Reachtaíocht ag rialú Suíomhanna Cosanta

  • An tAcht um Fhiadhúlra 
  • An tAcht um Fhiadhúlra 2000 (Acht Leasaithe) 
  • Rialacháin na gComhphobal Eorpach 2011 (Éanlaith agus Gnáthóga Nádúrtha)
  • An tAcht um Pleanáil agus Forbairt

Orduithe i leith Limistéar Conláiste Speisialta

Féadfaidh an tAire Comhshaoil Orduithe i leith Limistéar Conláiste Speisialta (SAAOanna) a ainmniú i gcás limistéar ar ábhair spéise ar leith iad mar a bhaineann sé le hoidhreacht nádúrtha, tógála agus cultúrtha. Tá SAAOanna ainmnithe i gcás SAAO Bhinn Éadair agus SAAO Ghleann na Life.

Cuimsíonn Coiste Orduithe i leith Limistéar Conláiste Speisialta Bhinn Éadair comhairleoirí sa cheantar agus grúpaí áitiúla, agus oibríonn sé chun an limistéar SAAO a chosaint agus a fheabhsú. Tá miontuairiscí de chruinnithe an Choiste ar shuíomh gréasáin na Comhairle.

Orduithe Caomhnaithe Crann agus Orduithe Leagan Crann

Is féidir linn ordú caomhnaithe crann a dhéanamh chun crann, scata crann nó coillearnach atá faoi bhagairt a chosaint. Tá orduithe caomhnaithe crann déanta le haghaidh trí áit in Fhine Gall, An Teach Biocáire, Bóthar na hEaglaise, Sórd; Diméin Sheantraibh agus Baile Breacáin/Uí Bhreasail, Sórd.

Láimhsíonn an Roinn Talmhaíochta Orduithe Caomhnaithe Crann agus Ceadúnais Leagan Crann. Tá foirmeacha iarratais le fáil i Stáisiúin áitiúla na nGardaí.

Le teagmháil a dhéanamh leis an Roinn Talmhaíochta:
Tríd an bPost:  Rannóg Leagan na Seirbhíse Foraoiseachta,
                An Roinn Talmhaíochta agus Bia

                Eastát Chaisleán Bhaile Sheonach,
                Contae Loch Garman
Teileafón:  (053) 60174 nó  (053) 60170